پروتز متحرک | Removable Denture
پروتز متحرک (Removable Denture) یکی از رایجترین روشهای جایگزینی دندانهای از دسترفته است که با هدف بازگرداندن عملکرد جویدن، بهبود تکلم، حفظ زیبایی و حمایت از ساختارهای صورت مورد استفاده قرار میگیرد. این پروتزها برخلاف انواع ثابت، قابلیت خارجکردن از دهان را دارند و معمولاً برای بیمارانی مناسباند که بهدلیل شرایط آناتومیک، اقتصادی یا محدودیتهای درمانی امکان دریافت درمانهای ثابت یا ایمپلنت را ندارند. پروتزهای متحرک به دو دستهی اصلی دنچر کامل (Full Denture) و دنچر پارسیل (Partial Denture) تقسیم میشوند و هر یک بر اساس وضعیت دندانهای باقیمانده، نیازهای عملکردی و شرایط لثه طراحی میگردند.
در نسخه دیجیتال این پروتزها، نخستین مرحله ثبت دقیق دادههای دهانی است که با استفاده از اسکن داخل دهانی، اسکن قالبها یا دیجیتالسازی مدلهای گچی انجام میشود. این دادهها شامل شکل فک، بافت لثه، خطوط عملکردی (Functional Borders)، فضای دهانی و روابط فکی بیمار است. پس از وارد کردن این اطلاعات به نرمافزارهای CAD، یک مدل سهبعدی دقیق ایجاد میشود که پایه طراحی پروتز را تشکیل میدهد. در این مرحله، متخصصان دیجیتال با تحلیل نقاط فشار، مسیر ورود و خروج، و شرایط بافت نرم، چارچوب اولیه پروتز را مهندسی میکنند.
طراحی پروتز متحرک در محیط CAD شامل تعیین فرم پایه (Denture Base)، انتخاب و جایگذاری دندانهای مصنوعی با توجه به زیبایی، اکلوژن، ارتفاع عمودی و خط لبخند، و تنظیم سطح اکلوزال برای ایجاد تعادل نیروهاست. در طراحی دنچر کامل، تلاش میشود توزیع نیرو بر روی Crest و بافت نرم بهگونهای مدیریت شود که حداکثر ثبات و کمترین جابهجایی ایجاد گردد. در طراحی پارسیل نیز تعیین Clasps، Rest Seat، Major Connector و مسیر درج با دقت مهندسی انجام میشود تا پروتز همزمان عملکرد، گیر و راحتی را فراهم کند.
پس از نهاییسازی طراحی، فایل دیجیتال به مرحله ساخت وارد میشود. بسته به نوع پروتز، تولید میتواند شامل میلینگ CNC از دیسکهای PMMA با استحکام بالا، یا پرینت سهبعدی رزینی/فلزی برای بخشهای سازهای باشد. این روشهای نوین باعث میشوند پروتز متحرک از نظر دقت فیت، یکنواختی ساختار و دوام، کیفیت بسیار بالاتری نسبت به روشهای سنتی داشته باشد. همچنین وجود فایل دیجیتال امکان بازتولید سریع پروتز در صورت آسیبدیدگی را فراهم میسازد.
در Quad، طراحی و تولید پروتزهای متحرک دیجیتال با رویکردی مهندسیشده، مبتنی بر استانداردهای پروتزهای متحرک و فناوریهای مدرن CAD–CAM انجام میشود. از سال ۱۳۹۳، هدف این مجموعه ارائه محصولاتی بوده است که ضمن داشتن ظرافت زیبایی و استحکام مکانیکی، تجربه استفادهای راحت و قابل اعتماد برای بیمار ایجاد کنند. پروتز متحرک در این رویکرد تنها یک دستگاه جایگزین دندانها نیست—بلکه یک سیستم طراحیشده است که زیبایی، عملکرد و تطابق با آناتومی را در یک ساختار هماهنگ ادغام میکند.